متن موضوع علم الأصول انّ هذا العلم غير متكفّل للبحث عن موضوع خاصّ بل يبحث عن موضوعات شتّى تشترك كلّها في غرضنا المهمّ منه و هو استنباط الحكم الشّرعىّ . فلا وجه لجعل موضوع هذا العلم خصوص الأدلّة الأربعة فقط و هى الكتاب و السّنّة و الإجماع و العقل او بإضافة الاستصحاب او بإضافة القياس و الاستحسان كما صنع المتقدّمون . و لا حاجة الى الالتزام بأنّ العلم لا بدّ له من موضوع يبحث عن عوارضه الذّاتيّة في ذلك العلم كما تسالمت عليه كلمة المنطقيّين فأنّ هذا لا ملزم له و لا دليل عليه . ترجمه : موضوع علم اصول همانا اين علم ( علم اصول ) عهده‌دار بحث از موضوع خاصّى نيست . بلكه بحث مىكند ( علم اصول ) از موضوعات پراكنده‌اى كه مشتركند همه آن ( موضوعات ) در غرض مهمّ ما از اين ( علم اصول ) و آن ( غرض مهمّ ) استنباط حكم شرعى است . پس وجهى نيست براى قرار دادن موضوع اين علم را خصوص ادلّه‌ى چهارگانه فقط . و آن ( ادلّه اربعه ) و آن‌ها كتاب و سنّت و اجماع و عقل است يا با اضافه كردن استصحاب يا با اضافه كردن قياس و استحسان چنانچه انجام داده‌اند متقدّمون . و نيازى نيست به ملتزم شدن به اينكه علم ، ناچارا برايش ( علم ) موضوعى بوده كه بحث مىشود از عوارض ذاتى آن ( موضوع ) در اين علم . چنانچه اتفاق برآن ( وجود